Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Тынч океан

Тынч океан

Тынч океанды кээде улуу океан деп аташат. Бардык океандардын ичинен ал аянты жана тереңдиги жагынан жер шарындагы эң чоңу. Анын жаратылышынын башкы өзгөчөлүктөрү суу түбүндөгү жер катмарынын өтө кыймылдуулугу, түбүнүн, рельефинин ар түрдүүлүгү өтө тереңдиги көптөгөн Жанар тоолордун болушу, сууларында жылуулуктун көп запасынын жатышы, органикалык дүйнөсүнүн ар түрдүүлүгү болуп саналат.

Тынч океан батыштан Эвразия жана Австралия материктери, чыгышынан Түндүк жана Түштүк Америка, түштүгүнөн Антрактида менен чектешип жатат. Аянты деңиздер менен алганда 178,67 миң км ге жетет. Ошентип, ал планетыбыздын бетинин үчтөн бир бөлүгүн түзөт.

Океанды изилдөө тарыхы үч мезгилге бөлүнөт. Изилдөөнүн биринчи мезгили байыркы убактан башталып, географиялык улуу ачылыш доорун, орус саякатчыларынын океандын түндүгүндөгү ачылыштарын камтыйт. Ф. Магеландын 1520-21-жылкы сүзүүлөрүнөн океан жөнүндө кыйла маалыматтар топтолгон. Мисалы, океан «Тынч» деген атка анын саякаты кезинде ээ болгон, анткени ал экваторго жакын аба  ырайынын өтө ыңгайлуу шарттарында океанды кесип өтүп, бир жолу да толкун чыгарган катуу шамалга кабылган эмес. Океан ошол учурда мемиреп тынч жаткан болчу. Чынында бул улуу океан андай тынч эмес. Анда жаратылыштын каардуу кубулуштары көп болот. Орус саякатчылары С.Л.Дежнев (1648), В.Беринг, А.И.Чериков (1728-41) океандын түндүк жээктерин изилдешип, жаңы ачылыштарды жазган.

Англичан Джеймс Куктун (1726-1771) изилдөөлөрүнөн океандын жаратылышын чагылдырган маалыматтар алынган. Ошондой эле А.Тасмандын саякатын да атоого болот. Натыйжада океандын түштүк чегинен тышкары бардык мейкиндиктер изилденген.


Кыргыз