Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Кыргыздын музыкалык аспаптары

Кыргыздын музыкалык аспаптары

Байган, Кенже   Кара  Мураатылы, Жолой, Сайид, Датка  ж.б. адам турмушунда кездешүүчү  салтанаттарды  чагылдырган жана түркүн жан-жаныбарлардын  үндөрүн туурап тарткан атактуу кыячкылар  болушкан .

Филармонияда залкар комузчулар Муратаалы , Карамолдо, Ырыбай, Шекербек , Чалагыз,  ашкере куудул Шаршен . Оркестрдин добушунун бийиктигин, угумдуулугун  арттыруу, ойноо мүмкүчүлүгүн кеңейтүү максатында комуз, кыл кыяк , чоор ж.б. аспаптарды түрлөргө бөлүп өркүндөтүү (модернизациялоо) иши колго алынган. Комуздун биринчи өркүндөтүлүшүнө улуу музыкант Муратаалы Күрөнкеев кеңешчи катары катышкан. Алгач 1935-ж., экинчи жолу Москвадагы Сокольнический фабрикасынын усталарынын катышуусу менен комуздун беш түркүмү (комуз-пикколо, комуз-прима, комуз-альт, комуз- тенор, комуз-бас) өркүндөтүлөт (модернизациялат ). Фабрика үчүн кыл кыяк , чоор, сурнайды өркүндөтүү  кыйын болгон. Булардын ордуна оркестрге үйлөмө ( гобой, флейта,  кларнет , фагот ), урма-добулбас  пайдалынат. Бирок оркестрдин добушун көтөрүү кубаттуулугун  арттыруу  багытында чыгармачылык   изденүү улантыла берет 1938-40-ж. музыкалык аспаптарынын конструктору П. Шошин тарабынан кыл кыяктын жаңы түрлөрү  өркүндөтүлөт ( кыяк-прима, кыяк-альт, кыяк-бас ). Мезгилдин, угуучулардын талаптарын эске алып, жаңы аспаптардын сапатын, угумдуулугун  көтөрүү, комуздун тембрин кыл кыяктын нукура добушуна жакындатуу максатында 1952-53-ж. комуздун  , кыл кыяктын жаңы түрлөрү  Ташкент искусство таануу институтунда өркүндөтүлөт  азыр негизинен модернизацияланбаган  элдик музыкалык аспаптар-темир комуз, комуз,  кыл кыяк,  чоордун түрлөрү   пайдаланылууда .


Кыргыз