Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Туз кемгонсүп

«Туз кемгонсүп». Бул өлүккө карата айтылат. Адатта, адам бул жарык жана жалган дүйнөдөн коз жумаары менен алыс-жакындары-на кабар айтат. Алардын келип топурак салуусу тийиш. Айрымдарга кабар ез учурунда жетпей, алгач болуусу же кабар айтылбай, унутта калуусу ыктымал. Мындай шартта, тотен, кабар айтылбагандардын ич-ара таарынычтары болот. «Ал – атасын туз комгенсуп», «Кемпир кемгенсуп», «шашылып эле коюп», «жумурай эл-журтка кабар айт-тырбай» сымал сездер айтылат. Ошондуктан илгери алдуулар ушун­дай ойлорду укпоо үчүн, мисалы, атасы же ардактуу кишилери кыш-күрөөдө казасы табылса, аны жай жерине коюп, ак кепинден, аруу жууп, кара ашын берип, жаназасын окутуп, озунчо боз үйгө жаткы-зып, күзөтчүлөрдү коюп, «училигин», «жетилигин», «кырк ашын» өткөрүп, куранын түшүрүп, кыштата жол-жоболорун кылып, жаз чы-гаары менен терт дубан элге ат чаптырып, атайын кабар айттырып, ардактап-даңазалап коюла турган.


Кыргыз