Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Такым аңдыйт

 Айрым убактарда «Итче эле такым андып журет» – дейбиз. Соз төркүнү итке байланышат. Ит адамдын эң бир жан-жолдошу болуптур. Мындай баамдасаң, ит – чын эле, акылдуу ай-бан. Жашоо-тиричиликтери адамзат менен байланышкандыктан ал ошол уй үчүн ак кызмат аткарат.

Чыгышта «Катын жапа, ит опо» – деген макал айтылат. Анткени ит адамдын көзү менен тең айланат. Бирөөгө «Айт» десең, атыры-лып бир тиет. Бироо менен урушуп атсаң, кадимкидей сага болушуп, каршылашкан адамынды жара тартып коюуга дейре барат. Ит уй кай-тарат, түнү бою үрүп чыгат. Ал «короочу ит» деп айтылат. Кирди-чыкты адамдарга ит караш, ууру караш бар. Кандай адам, ал сокур сезиминде туят. Кирип кайра чыгып бараткан адамды байкатпай ба­рып, такымдан бурдап алат. «Такым андуу» – отмо мааниде айты­лат. Бул терс, кара ниеттин биреелердун артынан андуу жүргүзүүсү Көргөндүн сүйлөгөн сөзүнө конок бербөөсү, сөздөн кыйкым таап, торой берүүсү. Өзүн кыйын сезүүсү, т.а. бул сөз кекээр, жактырбоо маани-синде колдонулат. Аны кыргыздар «сен карасанатайсың», «сен арам-засың», «баскан-турганың арам» -дештин ордуна кичине маданият-туураак түшүндүрүүсү.


Кыргыз