Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

От жагуу

Кыргыз элибизде от жагууда да маданияттуулук ук­муштай сакталган. Бул да улуулардын үндектоесү аркылуу адептүүлүк жагына багыт алган. Адатта, кыргыз эли малдын тезе-гин, кыгын кебүреок жагуучу. Андыктан, уютуп кең чабуучу, тезек терүүчү. Тезек коң калоонун да оз ыкмасы бар. Жылкынын тезегин, уйдун омпосун, жай күндорү элибиз кобүроок жагуучу. Ортосун теп-тегерек чакандап, бирдей кылып калап, ага чокту салып, тамызгы-сын таштап.эңкейип, акырын сыңар тизелеп, түтүн кылбай үйлеп тутанткан. Боз үйдүн чок ортосундагы күйген отун дароо түндүк ейдо тартып, үйдүн ички эмеректерин түтүн каптаган эмес, улам үстүне коңдү, тезекти калап, отту ичкериштирип турат. Токойлуу, тоолуу жерлерде кыргыздар тал-терек, карагай-арча ж.б. жыгачта-рын да кеп жагышкан.

«Арча отун куйуп чатырап,

Түндүктөн түтүн атылат,

Железе үйрүп бээлерди,

Жээрде айгыр кулакжапырат. (Байдылда)

Албетте, отун алып келүү-эркектин милдети. Отжагыш, тамак бышырыш кебүнче ургаачыларга таандык сапат болуп эсептелет.


Кыргыз