Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Карынбай

Карынбай. «Карынбай малга, Улукман жашка тойбоптур» (Бо-лумуш). Бул – сараңдыктын жана бир мерчемдүү белгиси. Кыр-гыздарда Чымырбай, Карынбай бүгүн да символикалык түрдө ай-тылуусу. Элибизде «Карынбайды жер жутканы Өзгөндүн Жалпак-Ташында болуптур» – дейт да, андан ары мындайча баяндалат, Карынбай бирдеме сойбогон, малынын туягын эртели-кеч саноочу бай болуптур. Карынбайды акыры жер жутуучу орунга алып бары-шып, суроо коюшат:
Карынбай, элге бирдеме союп бересиңби?
Жок, союп бере албайм.
Карынбай, бей-бечараларга малындан садага-секет бересиңби? -Жок, берүүгө такыр кеңүл чаппайт.
Бир топ суроолордон соң Жер Карынбайды киндикке чейин сорот.
Карынбай, малыңдан эми союп бересиңби? – деп сурашат.
‘ – Жок, кадырыңар жан болсун, союп да, бироолорго бир жан-дык да бере албайм. – Карынбайга дагы кайрылышат, ал таптакыр ататпай коет. Аны жер кекиртекке чейин соруп, башы гана дарбыз-дай топтоголок чыгып калат.
Карынбай, эми бирдеме бересинби?
Жок, дегенде улак соесунбу?
- Көзүмдүн тирүүсүндө бир дагы туякты ыраа көрүүгө оозум барбайт.
Ошондожер байды акырын койнуна жымырып алат. Ушул күндө барсаң да ал орун «күргүр», «күргүр-күргүр» деп, жер Карынбайын түбүнө дейре али да соруп бүтө элек имиш. Ошол жайга баратканда алыстан котолоп уйлар, топоздор, короо-короо койлор жайылууда, желе-желе жылкылар дүпүйүп жүрөт. Аппак кийиздер күнгө жайыл-ган. Кертим-кертим жүктөр жыйылган. Жакын барсаң таштар. Де^ мек, каргыштын күчү менен Карынбайдын мал-мүлкү, ошентип таш­ка айланып кетиптир…


Кыргыз