Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Эне керген кыз эмес, эндик көргөн бет эмес

Эне керген кыз эмес, эндик көргөн бет эмес. (макал). Адат-та, кыргыздын кыз-келиндери эндикти, осмону жеринен пайдаланыш-кан. Аларды оз колдорунан жасап алышкан. Андай өсүмдүктөр жер-гебизде кеп кездешет.
Эндик-табият өзү тартуулаган, кызыл боек кыла турган өсүмдүк. Ал бышканда тамырын казып алат да, кабыгын аарчып таштап, өзөгүн калтырат. Аны козунун куйругуна салып, кун тийген жылуу жерге коет. Ал ачыйт-кычыйт. Агыш өзөк кызылга айланат. Өз өлчөмүнө келгенде кыздар бетине сүртөт. Албетте, өңү албырып, адамга чырайлуулук тартуулайт. Эң негизгиси шамал, аяз, жаан ж.б. жаратылыштын ар кандай кубулуштарынан беттин кесилип кетпөөсүн сактайт. Азыр даяр бет боеочу каражаттар кеп. Улуу-кичүүлөрдүн көзүнчө ээрдин боёп, кашын чийип, көзүнүн тегерегин коп-кек кылып, желпинип өзүнчө эле татына көрүнгөнсүп калышат. Илгери-мурун деле ким болбосун, жуунууда, өзүн-өзү жасалгалоо-до, тазалык-тартипти сактоодо алдыртан адамдык адепти, ыйман-ды этиет сакташкан. Өзгөчө кир кол менен кармагыс назик бешкөкүлдөр, бийкечтер, колуктулар, жаш келиндер үчүн бул уят, өтө олдоксон көрүнүш болуп саналат. Ал – Батыштын цивилизация-сына кошулабыз дешкен, ез ырайын өзү бузуулар, жээлигүүчүлөр, көкүлү узун анын алды көндөй, көкүрөгү бийик, баш териси калың делбетаптарга гана жарашат.


Кыргыз