Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Балага энчилүү ат коюу

Балага энчилүү ат коюу. Байыркы элибиз баланы чакыруу-гашарттуу энчилүү аттарды, абалы, шарият жолунан издеген. Анткени, ар бир аттынчечмелөөлөрү бар. Ал ак тилекке байла-нышат. Ата-эненин, ага-туугандардын көөнүнө жагымдуу жагдай-ды түзүп турат. Так ошондой адам болоор бекен – дейбиз. Илге­ри «Ушул атты койсом кетере алаар бекен?» – деген улук ой-пикирлер туулчу. Себеп дегенде, ал дал келбей калса, «Ал атты кетере да, актай да албай калды» – деген да ишенимдер болуу-чу. Таза дилде сакталчу, жапырт эл-журт жашоодо ж.б. идеал катары сезилүүчү аттарды коюудан элибиз айбыгуучу. Мисалы, союздун убагында «Ленин», «Сталин» – деген аттарды койдур-баган. Алар ыйык сезилген. Бир гана өзүнө-өзү тең келген аттар эле. Биздин идеалыбыз «Манас». «Манастын жети осуяты» -элибиздин алгалаган туусу. Алар асан чакырып, «баланча бол-
сун, десек, непада, ал атка кайра наалат айттырса, буга татыбай калса», «бул улуу атты көтөре албай койду» – дешкен. Ошон­дуктан, бала кетерүүчү аттарды иликтешкен. «Баланча курусун, адам болбой калды» – деп, биреелер айтса, «Шашпа, сенин түбүңе мен жетем» – дел, биреелер тил-тиш кайраса, апасы ички тири-чиликте, күйпүл турмушта «Сенби, үйге бир келээрсиң» – деп, эки муштумун түйүп, бири-бирине ургулап турса, албетте, ыйык ысымдарга аккарат сүйлеп коерун илгеркилер билип туюучу. «Манас» эпосунун 1000 жылдыгында мындай ээнчилүү аттар жаап кетти. Ага арналган телемарафон учурунда кез жарган на-ристелер «Манас», «Каныкей» – деген митирке алуулар, чакыр-ган оз аттарын тыптыйпыл тазалап, «Манас менен Каныкей» деп никелешүү күбелүктерүн берүүлер, кыскасы, ченебей дүүлүгүүлер да болбодубу?


Кыргыз