Кыргыз Инфо - Кыргыз. Кыргызча китептер, ырлар, каада-салттар, эпостор, жомоктор, акыл-насааттар, учкул сөздөр жана макал-лакаптар Кыргыз Инфо сайтында.

Кожожаштын келиши, кыргыздын жеңилиши

Какшап айтып Манаска
Оозун жыйып алганча,
Боз ала желек кызыл туу,
Ошо кезде кытайлар,
Бой-бойлогон ызы-чуу.
Сурнай тартып алыптыр,
Сүйүнө турган кытайдын
Күнү тууп калыптыр,
Аркалуу мерген Кожожаш,
Анык келип калыптыр.
Кан Манастын кырк чоро,
Алмамбет, Чубак аралаш
Аныктап кирди согушка,
Музбурчак, Көкчө эки кан
Кайта кирди согушка.
Серек, Сыргак эки шер,
А дагы кирди согушка,
Карап турбай кыргыздар
Баары кирди согушка.
Ортосунан чаң салып
Оён Алмаң берениң
Оюп келип берди эле,
Топтоп жаткан кытайдын
Тобун чачып талкалап,
Тобокел деп Сыргагың
Союп келип берди эле.
Таш сайынган кытайдын
Тазаларын бир бөлүп,
Азизкандын Алмамбет
Астына салып кубалап,
Көгала минип акырып,
Манастап ураан чакырып,
Кайнаган кытай манжуну
Кайра тосуп сапырып,
Ажал жетсе өлөм деп,
Өлбөй тирүү мен жүрсөм
Алмамбет, Чубак, Сыргакка
Караан болуп берем деп,
Кырктын башы Кыргыл чал,
Үзүктөй калпак Шууту бар,
Аргын кандын Ажыбай,
Ырамандын Ырчыуулу,
Колу күчтүү Байчоро,
Топ бузуучу Акаяр,
Сереңдеген Сереги,
Серпилишчү Сыргагы,
Төлгөчү кара Төлөгү,
Кыргыздарга күн тууса
Кайран жандын кереги.
Аралаша кырк чоро,
Кез келген жакка жол салып,
Кезиксе жанын аябай,
Кытайды кырып кол салып,
Калың кытай ичине
Аралап келди согушка.
Алакандай кыргыздар
Өлгөнүнөн калганы,
Баары кирди согушка.
Музбурчак, Көкчө аты уйкаш,
Канча-канча кол менен
Дагы кирди согушка.
Айбандан тулпар ат өлүп,
Азаматтан шер өлүп,
Өлбөй тирүү жүргөндөр
Капкара канга бөлөнүп.
Айбалтачан жадашып,
Кайраты бар эрендер
Качпай туруп найзаны
Как жүрөккө мадашып,
Эрлери көзгө көрүнүп,
Нечендин каны төгүлүп,
Сай жаманы самсаалап,
Корголотуп куу жанды
Ортосуна бөлүнүп,
Калдакташып калды эле.
Аркырашып салышып,
Жан аябай калышып,
Нечен-нечен тулпарды
Коштоп жүргөн мындан көп,
Баланчадай жакыным
Түкүнчө жерде өлдү деп,
Боздоп жүргөн мындан көп.
Канча мыкты жигиттин
Куюшканы үзүлүп,
Көктөй албай жаткан көп,
Басмайылы үзүлүп,
Басып кетсе өлдүк деп,
Эптей албай жаткан көп.
Найза тийип антаңдап,
Басалбастан тамтаңдап,
Жаны чыгып калтаңдап,
Алапайын табалбай,
Качып жүргөн мындан көп.
Тулпарларын ойнотуп,
Туйлап жүргөн мындан көп.
Кайрылып үйгө жетпестен,
Эсен-аман кетпестен,
Талаада өлмөк болдук деп,
Ыйлап жүргөн мындан көп.
Найза кармап, топ бузуп,
Ажал жетсе окко учуп,
Алышып жүрүп өлмөккө
Жыргап жүргөн мындан көп.
Калың согуш ичинде
Айдаркан уулу Көкчөгө
Кечилдин каны Коңурбай
А дегизбей жетти эми,
Жеткен жерде Көкчөнү
Көгаланын үстүнөн
Көмө коюп өттү эми.
Артындагы көп кытай
Артык тууган Көкчөнү
Тегеректеп кетти эми.
Муну көрүп Алмамбет
Тегерегин карабай,
Тегеле жанын аябай,
Ачып көздү жумганча,
Аны-муну дегиче,
Ар кайсысын бир салып,
Аралап келди кытайды.


Кыргыз